Work and Travel üniversite öğrencileri için düzenlenen bir kültür değişim programıdır ve yaz tatili döneminde Amerika’ da yasal olarak çalışıp seyahat etmenizi sağlar. Programın genel olarak amacı dilinizi geliştirmek, Amerikan kültürünü yerinde tanıma, sorumluluk ve bağımsızlık bilincinizin gelişmesidir.
Kimler İçin Uygundur?
Work and Travel yalnızca Üniversite öğrencilerinin katılabildiği bir programdır. Fakültelerin hazırlık, bir, iki ve üçüncü sınıflarının yaz tatilinde, yüksek okulların hazırlık ve birinci sınıf yaz tatillerinde katılım sağlayabilirsiniz ancak şöyle bir gerçek var ki eğer yüksek okul okuyorsanız veya daha önce WAT programına katılmamışken üçüncü sınıfta başvurmanız kabul ihtimallerinizi oldukça düşürmektedir. Bunu yanında teorik olarak fakülte dördüncü sınıf ve yüksek okul ikinci sınıfta yasal olarak başvurabilir ancak kabul oranınız yok denecek kadar azdır. Vize memurları kurallar gereği sizin ülkenize dönebileceğinize dair somut bir delil ister ve bu delil okulunuzdur. Son sınıfta olmanız bu süreçte mezun olduğunuz anlamına gelir ve bu delil ortadan kaybolur. Ancak eğer yüksek okul öğrencisiyseniz ve DGS’ de başarı sağlayıp fakülteye geçiş yapmışsanız şansınız fakülte şartlarına tekabül etmektedir.
Hangi Sektörlerde, Ne Tür İşlerde Work And Travel Nedir?
Work and Travel, üniversite öğrencileri için düzenlenen bir kültürel değişim programıdır ve yaz tatili döneminde Amerika’da yasal olarak çalışıp seyahat etmenizi sağlar. Programın temel amacı İngilizcenizi geliştirmek, Amerikan kültürünü yerinde tanımak, sorumluluk ve bağımsız yaşam bilincinizi pekiştirmektir.
Kimler İçin Uygundur?
Work and Travel yalnızca üniversite öğrencilerinin katılabildiği bir programdır. Fakültelerin hazırlık, 1, 2 ve 3. sınıflarının yaz tatilinde; yüksekokulların ise hazırlık ve 1. sınıf yaz tatillerinde katılım sağlayabilirsiniz. Ancak şöyle bir gerçek var ki; eğer yüksekokul okuyorsanız veya daha önce programa katılmamışken 3. sınıfta ilk kez başvuruyorsanız kabul ihtimaliniz oldukça düşmektedir.
Bunun yanında teorik olarak fakülte 4. sınıf ve yüksekokul 2. sınıf öğrencileri de yasal olarak başvurabilir; ancak vize kabul oranı yok denecek kadar azdır. Vize memurları, kurallar gereği program bitiminde ülkenize döneceğinize dair somut bir kanıt görmek ister ve en temel dayanağınız öğrenciliğinizdir. Son sınıfta olmanız mezuniyet aşamasına geldiğiniz anlamına gelir ve bu bağ ortadan kalkar. Ancak yüksekokul öğrencisiyseniz, DGS’de başarı sağlayıp lisansa geçiş hakkı kazandıysanız ve bunu belgeleyebiliyorsanız şansınız fakülte şartlarına tekabül etmektedir.
Hangi Sektörlerde, Ne Tür İşlerde Çalışılır?
Work and Travel programında genellikle mutfak personeli, otel temizlikçiliği (housekeeping), cankurtaranlık, bulaşıkçılık ve eğlence parkı görevlisi gibi işler öne çıkmaktadır; ancak bunların dışında da çalışabileceğiniz birçok hizmet sektörü alanı bulunmaktadır.
Maliyetler ve Kazanç: Gerçekten Para Biriktirilir mi?
Programa katılmak için bir acentaya ihtiyacınız var. Ben 2022 senesinde 2.900 dolara gitmiştim ancak güncel fiyatlar yaklaşık 3.000 doların üzerine çıkmış durumda. Acenta size iş bulma, vize danışmanlığı ve gitmeden önceki oryantasyon gibi alanlarda rehberlik eder.
Acenta ücretlerine genellikle vize ve uçak bileti masrafları dahil değildir. J-1 vize başvuru harcı 185 dolardır ve buna ek olarak programa özel 35 dolarlık SEVIS ücreti bulunur. Uçak biletini ben gidiş-dönüş yaklaşık 33.000 TL’ye almıştım; acentaların anlaşmalı bilet alternatiflerinin yanında kendi başınıza bilet sitelerindeki normal fiyatları da araştırmanızı kesinlikle tavsiye ederim.
Bunun dışında Amerika’da maaşlar genellikle iki haftada bir ödenir. İlk iki hafta maaş alamayacağınız ve depozito gibi harcamalarınız olacağı için yanınızda mutlaka bir miktar cep harçlığı götürmelisiniz. Kısacası WAT programının gitmeden önceki toplam maliyeti yaklaşık 4.500 – 5.500 dolar arasında değişmektedir.
Kazanç kısmına gelirsek; her işin saatlik ücreti ve haftalık çalışma saati farklılık gösterir. Örneğin saatlik 14 dolar alıp haftada 34 saat çalıştığınızı varsayalım; gitmeden önce brüt hesaba bakıp haftalık 476 dolar kazanacağınızı düşünebilirsiniz. Ancak maaşınızdan eyalet ve federal vergiler kesilir, dolayısıyla elinize net olarak bu tutarın tamamı geçmez. Döndüğünüz zaman bu verginin bir kısmını başvuru yaparak geri alabiliyorsunuz. Vergiler ve asgari ücret eyaletten eyalete değiştiği için her bölgenin şartı farklıdır. Örneğin bir eyalette saatlik ücret 20 dolar, diğerinde 14 dolar olabilir; burada asıl dikkat etmeniz gereken işverenin sizden keseceği konaklama (housing) ücreti ve yerel kesintilerdir.
Amerika’da “overtime” yani fazla mesai, haftalık 40 saatin üzerine çıktığınızda devreye girer ve 40 saati aşan her saat için normal ücretinizin 1.5 katını alırsınız. Bu fırsatı bulmak her işletmede kolay değildir. Ben o konuda biraz şanslıydım; zaten haftalık 40 saat çalışıyordum ve işletmede çalışan açığı oluşunca son bir ayda oldukça fazla overtime yapma şansım oldu. Günde 2-3 saat bile overtime yapabilseniz bütçenize ciddi bir katkı sağlar.
İkinci İş Gerçekleri
WAT programına giden hemen hemen herkes kafasında ikinci bir işin hesabını yapar; dürüst olmak gerekirse ben de giderken bu fikirle motive olmuştum. Ancak bunun hiçbir garantisi yoktur. 4 aylık süreçte ikinci bir iş bulabilmek için en az 30-40 farklı işletmeyi bizzat gezdim. Bunlardan sadece 5 tanesinde gerçek bir mülakata girebildim; orada da teklif edilen vardiyalar birinci işimin çalışma saatleriyle çakıştığı için ikinci işi alamadım. Programa kayıt olurken tüm bütçenizi tek bir iş üzerinden planlamalı, ikinci işi kesin bir gelir kaynağı olarak görmemelisiniz.
Travel Süreci
Programın seyahat boyutu hakkında da bilinmesi gereken kritik kurallar var. Öncelikle iş sözleşmenizde belirtilen son günden sonra çalışmanız kesinlikle yasaktır. Sözleşmeniz bittiği andan itibaren seyahat için yasal olarak 30 günlük bir süreniz (Grace Period) başlar. 30 günün üzerinde Amerika’da kalırsanız vize ihlali yapmış olursunuz ve ilerideki vize başvurularınızda ciddi sorunlar yaşarsınız.
